Nul-op-de-meter met een thuisbatterij: energieneutraal wonen
Bijdragen aan een duurzamere wereld en tegelijkertijd flink besparen op de energierekening, doe je door energieneutraal wonen als doel te nemen bij de investering in zonnepanelen. Met de afschaffing van de salderingsregeling per 1 januari 2027 is het gebruik van zonnepanelen alleen onvoldoende. Immers, de zelfconsumptie ligt gemiddeld op zo’n dertig procent. Dat betekent dat een groot deel van de benodigde stroom teruggeleverd wordt aan het stroomnet. Zonder salderingsregeling kun je deze stroom niet langer één-op-één wegstrepen tegen de stroom die je van het net afneemt. Je energiekosten vallen daardoor hoger uit.
De oplossing is het realiseren van een nul-op-de-meter woning met een thuisbatterij. In dit artikel lees je er meer over.
Inhoudsopgave
Wat is een nul-op-de-meter woning?
Onder een nul-op-de-meter woning, vaak ook NOM-woning genoemd, verstaat men een huis waarbinnen evenveel stroom wordt opgewekt als verbruikt. Op deze manier komt de energiebalans over het volledige jaar uit op nul. Let op, nul-op-de-meter betekent niet dat je helemaal geen stroom afneemt van het stroomnet. Ook wanneer je zonnepanelen zou combineren met een thuisbatterij is de zelfconsumptie van de opgewekte zonnestroom vaak namelijk niet honderd procent. De zelfconsumptie bij huishoudens met een thuisbatterij blijft steken op gemiddeld zestig à zeventig procent.
Zou je volledig onafhankelijk van het stroomnet wonen, dan noemt men dit een off-grid woning. In de praktijk blijkt het heel lastig te zijn om helemaal geen stroom van het net af te nemen. Ook omdat veel PV-installaties en thuisbatterijen deze stroom nodig hebben om gebruikt te kunnen worden.
10.000+ blije klanten
De grootste thuisbatterij webshop van Nederland
Wij zijn dé thuisbatterij specialist van Nederland. De afgelopen periode hebben wij duizenden mensen voorzien van een thuisaccu van 10 kWh. Van advies tot verkoop tot support: Thuisbatterij.nl zet graag haar kennis in om jou te helpen met energieopslag.
Colin vertelt meer over thuisbatterijen en energieopslag
De rol van een thuisbatterij bij nul-op-de-meter
Een thuisbatterij vormt een laagdrempelige vorm van energieopslag in huis. Door een overschot aan opgewekte zonnestroom op een thuisbatterij op te slaan, kun je deze energie op een later moment gebruiken. Denk aan de namiddag of avond, wanneer de opbrengst van je PV-installatie daalt en je tegelijkertijd meer stroom verbruikt. Zo neemt je zelfconsumptie toe en daalt de afhankelijkheid van het net.
Zonne-overschot opslaan voor 's avonds en 's nachts
Uit cijfers blijkt dat huishoudens zonder thuisbatterij zo’n dertig procent van de opgewekte zonnestroom direct gebruiken. Zij schakelen de vaatwasser en wasmachine overdag in, of koppelen de elektrische auto aan de laadpaal op eigen terrein op het moment dat de zon schijnt.
Kies je voor de investering in een thuisbatterij, dan stijgt dat percentage tot zo’n zestig à zeventig procent. Het zal nooit honderd procent zijn, mede doordat een deel van de opgewekte energie verloren gaat bij het omzetten (van gelijk- naar wisselstroom en andersom) ervan. Stroom die je overdag opwekt en niet direct gebruikt, wordt opgeslagen op de thuisbatterij. Slimme software bepaalt vervolgens het ideale moment voor het ontladen van het systeem. Vaak is dat het moment waarop je verbruik groter is dan de opbrengst van zonnestroom.
Dat hoeft echter niet altijd zo te zijn. Zo kun je het opslaan van een overschot aan zonnestroom combineren met het afnemen van voordelig geprijsde stroom op de EPEX Spot- of onbalansmarkt (TenneT). De mogelijkheid om stroom goedkoop op je thuisbatterij te laden of direct te gebruiken is een ander populair thuisbatterij verdienmodel.
Seizoensgebonden uitdagingen (zomer vs. winter)
PV-installaties produceren jaarlijks zo’n 70 procent van de zonnestroom in de periode tussen april en september. Zeker in de zomermaanden zal je overdag meer stroom opwekken dan je verbruikt. In de winter geldt het tegenovergestelde. Nu zal je meer stroom verbruiken, bijvoorbeeld voor het verwarmen van je woning met een warmtepomp, dan je PV-installatie aan zonnestroom genereert. Het maakt dat je over het hele jaar bezien een nul-op-de-meter woning kunt realiseren, maar dat dit per maand sterk kan verschillen.
Waarom een batterij cruciaal wordt na 2027
Ook na 1 januari 2027 blijft het mogelijk om zonder thuisbatterij te voldoen aan de definitie van een nul-op-de-meter woning. Je kunt immers ook zonder salderingsregeling voldoende stroom opwekken om de afgenomen stroom te compenseren. Een belangrijk verschil tussen de jaren tot en na 1 januari 2027 zit in de kosten die je betaalt.
Tot 1 januari 2027 kun je met de salderingsregeling stroom die je aan het net levert één-op-één wegstrepen tegen de stroom die je afneemt. Iedere kWh die je aan het net levert, wordt tegen hetzelfde tarief vergoed als het tarief dat je zelf betaalt. Vanaf 1 januari 2027 wordt die vergoeding verlaagd tot slechts 50% van het betaalde tarief. Op deze manier zullen de energiekosten van je huishouden fors oplopen. Ook als je net zoveel stroom opwekt als dat je verbruikt.
Met een thuisbatterij voorkom je die kostenstijging (gedeeltelijk), door een overschot aan zonnestroom op te slaan in plaats van terug te leveren. Je gebruikt de stroom zodra je zonnepanelen onvoldoende stroom opwekken.
Wat heb je nodig voor nul-op-de-meter?
Om een nul-op-de-meter woning te kunnen realiseren en tegelijkertijd te voorkomen dat je vanaf 1 januari 2027 fors meer gaat betalen, heb je een aantal elementen nodig. Te beginnen bij de zonnepanelen. Combineer deze met een thuisbatterij, die voorzien is van slimme software (Energie Management Systeem).
Hoeveel zonnepanelen?
Het is afhankelijk van het energieverbruik van je huishouden, hoeveel zonnepanelen je nodig hebt om dit te kunnen compenseren. Houd rekening met mogelijke verduurzamende maatregelen in de komende jaren. Denk aan de aankoop van een warmtepomp, een laadpaal voor je elektrische auto, enzovoorts.
Onderstaande tabel geeft een beeld van het aantal zonnepanelen dat nodig is, uitgaande van een vermogen van 400 Wp en een opbrengst van 350 tot 400 kWh op jaarbasis per paneel.
| Samenstelling huishouden | Verbruik / jaar | Aantal zonnepanelen |
|---|---|---|
|
Alleenstaande
|
≈ 1.750 kWh
|
5 – 6 zonnepanelen
|
|
Tweepersoonshuishouden |
≈ 2.650 kWh
|
7 – 8 zonnepanelen
|
|
Gemiddeld huishouden (4 prs)
|
≈ 3.450 kWh
|
9 – 10 zonnepanelen
|
|
Groot huishouden (5+ prs)
|
≈ 4.000 kWh
|
11 – 12 zonnepanelen
|
Welke batterijcapaciteit?
Aansluitend op de opbrengst van zonnepanelen speelt ook de capaciteit van de gekozen thuisbatterij een bepalende rol. De batterij moet groot genoeg zijn om het merendeel van het overschot aan zonnestroom op te slaan. Tegelijkertijd leidt een te grote batterij tot onnodig hoge kosten. Tegenwoordig kennen plug-and-play thuisbatterijen vaak een modulaire opbouw. Dat betekent dat je op een later moment een extra module aan het systeem toe kunt voegen, om de capaciteit mee te laten groeien met de behoeften van je huishouden.
Onderstaande tabel geeft een indicatie van de benodigde capaciteit per type huishouden.
| Samenstelling huishouden | Capaciteit |
|---|---|
|
Klein huishouden, beperkt
|
≈ 5 kWh
|
|
Gemiddeld huishouden (3-4 prs)
|
≈ 7.5 – 10 kWh
|
|
Groot huishouden / huishouden met hoog verbruik
|
≈ 10 – 15 kWh
|
|
Huishoudens met warmtepomp / elektrische auto
|
≈ 15 – 20 kWh
|
Slimme aansturing en monitoring
Moderne thuisbatterijen zijn voorzien van een slim Energie Management Systeem (EMS). Deze software helpt je geautomatiseerd het beste moment van laden en ontladen te vinden, op basis van de opbrengst van je PV-installatie, de weersverwachting en bijvoorbeeld de actuele stroomprijzen. Dat laatste is relevant voor huishoudens met een dynamisch energiecontract, waarbij de prijs per kWh ieder kwartier verandert.
Een thuisbatterij wordt daarnaast vaak gecombineerd met een app, waarmee je de status van de thuisbatterij realtime kunt volgen op je smartphone of tablet.
Rekenvoorbeeld: nul-op-de-meter met thuisbatterij
Om het financiële voordeel van de combinatie van zonnepanelen met een thuisbatterij te duiden, vind je hieronder een rekenvoorbeeld. In deze berekening gaan we uit van een gemiddeld gezin met een verbruik van 3.500 kWh op jaarbasis, met 10 zonnepanelen op het dak die gezamenlijk 3.500 kWh opwekken. Het verbruik is hiermee gelijk aan de opbrengst van de PV-installatie; er is sprake van een nul-op-de-meter woning.
Het gezin heeft een thuisbatterij van 10 kWh en neemt stroom van het net af tegen 0,24 euro per kWh. Vanaf 2027, bij de afschaffing van de salderingsregeling, krijg je de helft terug van het betaalde tarief. Na een overgangsperiode mogen energieleveranciers dit zelf betalen, waardoor de verschillen groter worden.
| Scenario | Zelfconsumptie | Inkoop van net | Teruglevering | Kosten |
|---|---|---|---|---|
|
Tot 2027
|
0,3 * 3.500 = 1.050 kWh
|
0,7 * 3.500 = 2.450 kWh
|
0,7 * 3.500 = 2.450 kWh
|
≈ 588 – 588 = 0 EU
|
|
Vanaf 2027, zonder batterij
|
0,3 * 3.500 = 1.050 kWh
|
0,7 * 3.500 = 2.450 kWh
|
0,7 * 3.500 = 2.450 kWh
|
≈ 588 – 294 = 294 EU
|
|
Vanaf 2027, met batterij
|
0,7 * 3.500 = 2.450 kWh
|
0,3 * 3.500 = 1.050 kWh
|
0,3 * 3.500 = 1.050 kWh
|
≈ 252 – 126 = 126 EU
|
Dit rekenvoorbeeld laat zien dat je met een thuisbatterij vanaf 2027 circa 168 euro minder betaalt dan een huishouden dat geen thuisbatterij installeert. Houd er rekening mee dat het voorbeeld indicatief is. Verschillende factoren zijn bepalend voor het uiteindelijke rendement en de terugverdientijd van een thuisbatterij.
Slimmer beslissen begint hier
Achter elke thuisaccu zit een verhaal, techniek en slimme toepassing. Daarom helpen we je niet alleen met het maken van de juiste keuze, maar leggen we ook uit hoe alles werkt, wat de voordelen zijn en waar je op moet letten. Zo koop je niet alleen een thuisbatterij, maar maak je een doordachte investering.
Colin vertelt meer over energieopslag en thuisbatterijcapaciteiten
Voordelen en beperkingen
De keuze voor de combinatie van zonnepanelen met een thuisbatterij biedt huishoudens verschillende voordelen. Er zijn echter een aantal beperkende aspecten om rekening mee te houden, wanneer je een thuisbatterij gebruikt om een nul-op-de-meter woning te realiseren.
Voordelen (onafhankelijkheid, geen terugleverkosten, duurzaam)
Een nul-op-de-meter woning met een thuisbatterij verkleint de afhankelijkheid van het stroomnet. Zoals het voorbeeld eerder op deze pagina laat zien, neemt de zelfconsumptie toe wanneer je een thuisbatterij installeert. Daarbij levert de thuisbatterij een financieel voordeel op. Niet alleen de afschaffing van de salderingsregeling maakt salderen minder aantrekkelijk. Ook nu al profiteer je van een kostenbesparing. Veel energieleveranciers brengen terugleverkosten in rekening bij de consument. Door een overschot aan zonnestroom op te slaan, vermijd je deze kosten.
Niet onbelangrijk is daarbij dat een thuisbatterij, of de realisatie van een nul-op-de-meter woning in bredere zin, bijdraagt aan een duurzame wereld. Je benut de zelf opgewekte zonnestroom zo goed mogelijk en vermindert je verbruik van grijze stroom van het net. Tot slot lever je met het gebruik van een thuisbatterij potentieel een positieve bijdrage aan het tegengaan van netcongestie. Als het aanbod aan stroom groot is, sla je de stroom in huis op. Bij een grote vraag verbruik je stroom van je thuisbatterij.
Beperkingen (seizoenseffect, 100% nul is moeilijk in winter)
Het effect van zonnepanelen met een thuisbatterij verschilt sterk per maand. In de zomer zal je meer opwekken dan je verbruikt, waardoor je afhankelijkheid van het net minimaal is. Vanaf oktober zal dat steeds moeilijker zijn, waardoor je in de wintermaanden relatief veel stroom van het net afneemt. Op dit punt verschilt een nul-op-de-meter woning van off-grid wonen, waarbij je niet meer bent aangesloten op het net.
Houd er hierbij ook rekening mee dat het systeem, zowel de zonnepanelen als de thuisbatterij, stroom nodig heeft om te werken.
Veelgestelde vragen
Ja, je kunt 100% nul-op-de-meter worden door voldoende stroom op te wekken met zonnepanelen. Van een NOM-woning wordt gesproken als de opbrengst aan zonnestroom gelijk is aan je verbruik op jaarbasis.
Dit is afhankelijk van verschillende factoren. Denk aan je energieverbruik op jaarbasis en de opbrengst van je PV-installatie. Voor de meeste huishoudens volstaat een capaciteit van 5 tot 15 kWh.
Nee, een combinatie van verschillende thuisbatterij verdienmodellen is de beste keuze. Denk aan de combinatie van het nul-op-de-meter verdienmodel met het handelen in stroom op de EPEX Spot- en onbalansmarkt.
Je kunt zonnepanelen op verschillende andere manieren rond je woning plaatsen. Denk aan zonnepanelen op een overkapping, op een losstaand schuurtje of bijvoorbeeld in de wal van een aangrenzende sloot.
