De kosten die energieleveranciers rekenen voor het terugleveren van zonnestroom zijn volgens de Autoriteit Consument & Markt (ACM) niet onredelijk. Tegelijkertijd maakt nieuw onderzoek van de toezichthouder duidelijk dat het klassieke verdienmodel van zonnepanelen verder onder druk staat. Juist daardoor groeit het belang van oplossingen die het directe eigen verbruik vergroten, zoals thuisbatterijen.
Uit het onderzoek blijkt dat energieleveranciers daadwerkelijk kosten maken wanneer huishoudens stroom terugleveren aan het elektriciteitsnet. Deze kosten worden steeds minder uitgesmeerd over alle klanten en komen inmiddels vrijwel volledig terecht bij huishoudens met zonnepanelen. De ACM verwacht dat deze terugleverkosten, zolang de marktomstandigheden gelijk blijven, niet verder zullen stijgen.
Hogere terugleverkosten veranderen de rekensom
Sinds april 2024 zijn de jaarlijkse terugleverkosten per huishouden met zonnepanelen met ruim honderd euro toegenomen. Waar dit bedrag toen nog rond de tweehonderd euro lag, betalen zonnepaneelbezitters inmiddels gemiddeld circa driehonderd euro per jaar. Die stijging was voor de ACM aanleiding om opnieuw onderzoek te doen bij zestien energieleveranciers, waaronder Essent, Eneco, Greenchoice, Frank Energie en Zonneplan.
Hoewel de hoogte van de kosten is toegenomen, constateert de toezichthouder dat de verschillen tussen leveranciers beperkt zijn en dat de kosten goed onderbouwd worden. Tegelijkertijd betekent dit wel dat het financieel voordeel van het simpelweg terugleveren van grote hoeveelheden zonnestroom steeds kleiner wordt.
Minder waarde voor teruggeleverde stroom
Huishoudens met zonnepanelen krijgen te maken met twee afzonderlijke tarieven. Aan de ene kant is er de terugleververgoeding, het bedrag dat wordt ontvangen voor iedere kilowattuur zonnestroom die aan het net wordt geleverd. Aan de andere kant staan de terugleverkosten die juist betaald moeten worden voor het terugleveren zelf.
De netto-opbrengst is het verschil tussen deze twee. Omdat de marktwaarde van zonnestroom op piekmomenten laag kan zijn, kan die netto-opbrengst beperkt of zelfs negatief uitvallen. Volgens de ACM is dat niet verboden en niet per definitie onredelijk. Voor huishoudens betekent dit echter dat het steeds minder loont om opgewekte stroom direct het net op te sturen.
Thuisbatterijen vergroten eigen verbruik
In deze veranderende situatie worden thuisbatterijen steeds relevanter. Door zonnestroom tijdelijk op te slaan en later zelf te gebruiken, kunnen huishoudens hun afhankelijkheid van terugleververgoedingen verkleinen. Het vergroten van het eigen verbruik wordt daarmee belangrijker dan het maximaliseren van de teruglevering.
De ACM benadrukt dat consumenten er verstandig aan doen om opgewekte stroom zoveel mogelijk te gebruiken op het moment dat deze beschikbaar is. Thuisbatterijen sluiten hier direct op aan, doordat zij overschotten kunnen opslaan voor gebruik in de avond of op momenten dat stroom duurder is.
Dynamische contracten en slimme opslag
Ook dynamische energiecontracten spelen een steeds grotere rol. Leveranciers met dynamische tarieven maken minder kosten voor zonnestroom en rekenen daardoor vaak geen of nauwelijks terugleverkosten. In combinatie met een thuisbatterij kan dit huishoudens meer flexibiliteit geven om te reageren op prijsschommelingen op de energiemarkt.
Volgens de ACM is er voor huishoudens met zonnepanelen dan ook meer te kiezen dan vaak wordt gedacht. Niet alleen in contractvorm, maar ook in de manier waarop opgewekte energie wordt ingezet en opgeslagen.
Meer transparantie vanaf 2026
De toezichthouder pleit voor meer duidelijkheid in de manier waarop terugleverkosten worden berekend. Vanaf 1 januari 2026 moeten energieleveranciers in het verplichte modelcontract terugleverkosten per kilowattuur in rekening brengen. Dit moet het voor consumenten eenvoudiger maken om contracten te vergelijken en een weloverwogen keuze te maken.
Voor huishoudens die investeren in een thuisbatterij kan deze transparantie helpen om beter inzicht te krijgen in de financiële voordelen van minder terugleveren en meer zelfverbruik.
Vooruitblik na het einde van salderen
Na het afschaffen van de salderingsregeling blijven energieleveranciers verplicht om een redelijke vergoeding te betalen voor teruggeleverde stroom. Tot 1 januari 2030 moet deze vergoeding minimaal vijftig procent van het leveringstarief bedragen. Tegelijkertijd mogen leveranciers kosten voor teruglevering blijven doorberekenen.
De ACM sluit daarom niet uit dat teruglevering in bepaalde situaties geld kan kosten in plaats van opleveren. In dat licht verschuift de focus voor huishoudens steeds meer van terugleveren naar opslaan en slim gebruiken. Thuisbatterijen worden daarmee niet alleen een aanvulling op zonnepanelen, maar een steeds belangrijker onderdeel van het energiesysteem in huis.
