In Apeldoorn is op dit moment een stroomstoring actief die een groot deel van de stad treft. Bewoners zitten zonder stroom en het is nog onduidelijk hoe lang de storing duurt. Netbeheerders zijn ter plaatse om de oorzaak te achterhalen en het net zo snel mogelijk te herstellen, maar in de tussentijd is het zaak om slim om te gaan met de situatie.
Precies op zulke momenten laat een thuisbatterij zijn waarde zien. Niet alleen als manier om slimmer om te gaan met zonne-energie op normale dagen, maar ook als betrouwbare noodstroomvoorziening wanneer het net het laat afweten. Wij kregen vandaag al een belletje van een klant die precies wist wat hij moest doen. Voor iedereen die dat nog niet weet, leggen we het hier stap voor stap uit.
Wat is noodstroom bij een thuisbatterij?
De meeste thuisbatterijen die wij voeren beschikken over een zogenaamde EPS-functie (Emergency Power Supply). Dit betekent dat de batterij bij een stroomuitval automatisch detecteert dat het net wegvalt, zichzelf ontkoppelt van het net en vervolgens stroom blijft leveren. Dat ontkoppelen is niet alleen een technisch gegeven, het is ook een veiligheidsvereiste. Een thuisbatterij mag namelijk geen spanning terugsturen op het openbare net, omdat monteurs van het energiebedrijf anders gevaar lopen bij herstelwerkzaamheden.
Belangrijk om te weten: niet elke thuisbatterij heeft een EPS-functie. De batterijen die wij voeren, waaronder de IndeVolt PowerFlex 2000 en de Marstek Venus E, hebben dit wel.
Twee soorten noodstroom
Er zijn twee manieren waarop een thuisbatterij noodstroom kan leveren, en het verschil is belangrijk om te kennen.
De eerste en eenvoudigste manier is via een noodstroom-stopcontact op de batterij zelf. Op de batterij zit een apart stopcontact dat bij een stroomstoring automatisch actief wordt (bij sommige batterijen moet de noodstroom handmatig ingeschakeld worden). Sluit hier een verlengsnoer of stekkerdoos op aan en je kunt direct basisapparaten van stroom voorzien. Geen elektricien nodig, geen aanpassingen aan de meterkast. Dit is de manier waarop de IndeVolt PowerFlex 2000 en de Marstek Venus E werken, maar ook batterijen zoals de EcoFlow Stream, Growatt Nexa 2000 en Anker Solix Solarbank 3. Het nadeel is dat alleen de apparaten die je fysiek op dat stopcontact aansluit stroom krijgen. De rest van je huis blijft donker.
De tweede manier gaat via de meterkast. Een elektricien koppelt hierbij een aantal specifieke groepen in de meterkast, bijvoorbeeld de groep voor de koelkast, de woonkamer of het thuiskantoor, aan een omschakelbox. Bij een stroomuitval schakelen die groepen dan automatisch over op de batterij, zonder dat je een stekker hoeft te wisselen. Komt het net terug? Dan schakelt alles weer automatisch terug. Het voordeel is meer comfort en automatisering, het nadeel zijn de extra kosten, doorgaans vanaf ongeveer 700 euro voor de aanpassing aan de groepenkast.
Voor de meeste mensen is het noodstroom-stopcontact op de batterij meer dan voldoende.
Welke apparaten kun je op noodstroom aansluiten?
Via het noodstroom-stopcontact is er doorgaans 2 tot 2,5 kW continu vermogen beschikbaar. Dat is genoeg voor de meeste essentiële apparaten. Denk aan je modem en router zodat je bereikbaar blijft, verlichting via LED-lampen, de koelkast of vriezer, laptops en telefoonladers en een kleine tv. Samen verbruiken die apparaten in de praktijk vaak maar 300 tot 600 watt, waardoor je batterij veel langer meekomt dan je misschien verwacht.
Zware verbruikers zijn een ander verhaal. Een elektrische kookplaat, oven, wasmachine, droger of airco trekken vaak ruim boven de 2 kW, soms al bij het opstarten. Die kun je beter niet aansluiten op het noodstroom-stopcontact. Naast het risico op overbelasting put je de batterij er ook veel sneller mee leeg.
Hoe lang houdt je batterij het vol?
Dat hangt af van twee dingen: de capaciteit van je batterij in kWh en het totale verbruik van de apparaten die je aansluit. Een paar voorbeelden maken dat snel duidelijk.
Stel je hebt een batterij van 8 kWh en je sluit alleen de koelkast, een paar lampen en je modem aan voor een totaal verbruik van ongeveer 300 watt. Dan kom je op ruim 26 uur noodstroom. Gebruik je gemiddeld 1.000 watt, dan houd je het ongeveer 8 uur vol. Zuinig omgaan met je verbruik loont dus zeker bij een langere storing.
Het is ook slim om de batterij niet standaard volledig leeg te laten lopen. Veel batterijen laten je via de bijbehorende app een minimale reserve instellen, zodat je altijd een buffer hebt voor dit soort situaties.
Let op: zonnepanelen leveren normaal niet tijdens een storing
Een veelgemaakte aanname is dat zonnepanelen gewoon blijven leveren bij een stroomuitval. Dat is in de meeste gevallen niet zo. De omvormer van je zonnepanelen schakelt bij netuitval automatisch af, om te voorkomen dat er spanning op het openbare net komt te staan. Je batterij levert dus alleen wat er op het moment van de storing nog in zat.
Wil je toch je zonnepanelen kunnen gebruiken tijdens een stroomstoring? Dan is er een slimme oplossing: een thuisbatterij met MPPT-aansluitingen. Hiermee sluit je de zonnepanelen direct aan op de batterij, zonder tussenkomst van de omvormer. Zo laad je de batterij gewoon bij met zonnestroom, ook als het net plat ligt. Een goed voorbeeld hiervan is de IndeVolt PowerFlex Hybride, die beschikt over MPPT-ingangen waarmee je de panelen rechtstreeks kunt koppelen.
Veiligheid eerst
Eén belangrijk aandachtspunt: sluit nooit zelf een omschakelaar aan op de meterkast zonder keuring en zonder elektricien. Goedkope omschakelaars zonder certificering brengen risico’s met zich mee, waaronder spanning op het openbare net, brandgevaar en het vervallen van je verzekering. De EPS-functie op de batterij zelf is juist ontworpen om dit veilig en correct te laten verlopen.
Heb je nog geen thuisbatterij?
Dan is een stroomstoring zoals vandaag in Apeldoorn een goed moment om er eens serieus over na te denken. Zowel de IndeVolt PowerFlex 2000 als de Marstek Venus E zijn plug & play te gebruiken, hebben een noodstroom-stopcontact en zijn direct inzetbaar bij een stroomuitval. Bekijk ons assortiment en ontdek welke batterij bij jouw situatie past.
