Het kabinet blijft inzetten op een hoger eigenverbruik van zonnestroom. Met het afbouwen van de salderingsregeling per 1 januari 2027 wordt steeds duidelijker dat zonnepanelen alleen niet meer voldoende zijn om structureel voordeel te behouden. Hoewel voorlichting over slim stroomgebruik belangrijk blijft, schuift de kern van het vraagstuk langzaam maar zeker richting energieopslag.
Voorlichting helpt, maar heeft grenzen
Afgelopen jaar zette het ministerie van Klimaat en Groene Groei samen met Milieu Centraal de campagne ‘In het zonnetje’ op. Het doel was helder: huishoudens helpen om meer van hun zelf opgewekte zonnestroom direct te gebruiken. Met praktische adviezen zoals het draaien van wasmachines overdag of het slim laden van elektrische auto’s, werd een groot publiek bereikt.
Die adviezen zijn zinvol, maar ze lossen slechts een deel van het probleem op. Het moment waarop zonne-energie wordt opgewekt, valt vaak niet samen met het moment waarop huishoudens stroom nodig hebben. Zeker voor werkende huishoudens blijft het eigenverbruik zonder aanvullende maatregelen beperkt, zelfs bij actief gedrag.
Zonder opslag blijft zonnestroom een timingprobleem
In de praktijk ligt het directe eigenverbruik van zonnepanelen vaak rond de 25 tot 35 procent. Huishoudens met een warmtepomp of elektrische auto kunnen dit verhogen, maar ook daar zit een plafond. Het grootste overschot aan zonnestroom ontstaat midden op de dag, terwijl de piek in verbruik juist ’s avonds ligt.
Hier ontstaat de structurele rol van thuisbatterijen. Door overtollige zonnestroom tijdelijk op te slaan, kan deze later worden gebruikt wanneer de zon onder is. Daarmee verschuift het eigenverbruik van gedragsafhankelijk naar systeemafhankelijk. Dat maakt het resultaat voorspelbaarder en schaalbaarder.
Beleidsrichting bevestigt de noodzaak van opslag
Dat het kabinet werkt aan een brede informatiecoalitie onderstreept hoe urgent het onderwerp is. In landen waar vergelijkbare salderingsregelingen al zijn afgebouwd, zoals België, blijkt dat zonnepanelen vooral rendabel blijven wanneer het eigenverbruik substantieel stijgt. In die markten groeit het aandeel huishoudens met thuisbatterijen snel.
Ook demissionair minister Sophie Hermans benadrukt dat het rendement van zonnepanelen beschermd moet worden na het einde van salderen. Voorlichting is daarbij een eerste stap, maar technologie wordt steeds bepalender.
Dynamische contracten versterken de businesscase
Tegelijkertijd groeit het aantal huishoudens met dynamische energiecontracten. Ongeveer 600.000 Nederlandse huishoudens betalen inmiddels stroomprijzen die per uur of zelfs per kwartier verschillen. Dit maakt energieopslag niet alleen interessant voor zelfverbruik, maar ook voor kostenoptimalisatie.
Met een thuisbatterij kunnen huishoudens goedkope stroom opslaan wanneer de prijs laag is en deze gebruiken wanneer de tarieven hoog zijn. Zonder batterij blijft dit voordeel grotendeels theoretisch, omdat verbruik en prijs zelden samenvallen.
Van gedragsverandering naar energie-infrastructuur
Waar de afgelopen jaren de nadruk lag op bewust energiegebruik, verschuift de energietransitie in woningen naar infrastructuur. Zonnepanelen vormen de opwek, thuisbatterijen de buffer en slimme aansturing de regie. Dit systeem maakt huishoudens minder afhankelijk van terugleververgoedingen, netcongestie en prijsschommelingen.
Het verhogen van eigenverbruik is daarmee geen losse gedragsmaatregel meer, maar onderdeel van een breder energiesysteem in huis.
Thuisbatterijen als logische vervolgstap
De inzet van het kabinet op hoger eigenverbruik bevestigt een trend die technisch al zichtbaar was. Zonder opslag blijft het rendement van zonnepanelen kwetsbaar. Met thuisbatterijen wordt zonnestroom weer voorspelbaar, flexibel en toekomstbestendig.
Voor huishoudens die nu investeren in zonnepanelen of zich voorbereiden op het einde van salderen, wordt de vraag daarom niet óf energieopslag nodig is, maar wanneer.
