Thuisbatterijen worden steeds populairder. Ze helpen om meer van je eigen zonne-energie te gebruiken en kunnen je energierekening verlagen. Toch vragen veel mensen zich af hoe zo’n batterij precies wordt aangestuurd. Kun je dat zelf bepalen? Werkt het automatisch? En wat voegt kunstmatige intelligentie (AI) daar eigenlijk aan toe?
Om dat goed te begrijpen, kijken we eerst naar de bestaande manieren waarop een thuisbatterij gestuurd wordt. Daarna leggen we uit hoe dynamische energieprijzen werken, waarom die al een voorspellend karakter hebben, en hoe AI daar een volgende laag bovenop legt. Tot slot blikken we vooruit naar de toekomst.
Handmatige sturing en nul-op-de-meter
De meest eenvoudige manier om een thuisbatterij te gebruiken, is via handmatige instellingen. Je bepaalt zelf of de batterij alleen met zonne-energie mag opladen, of dat hij op vaste tijden moet ontladen. Zo kun je er bijvoorbeeld voor zorgen dat de batterij elke avond een deel van de huishoudelijke apparaten voedt.
Sommige systemen hebben daarnaast een nul-op-de-meterfunctie. Hierbij zorgt de batterij ervoor dat je gemiddeld net zoveel stroom afneemt als dat je teruglevert. Je gebruikt dus zoveel mogelijk je eigen opgewekte energie en minimaliseert de uitwisseling met het net. Dat is handig voor mensen die vooral onafhankelijk willen zijn of die niet te veel willen terugleveren.
Deze manieren van sturen werken, maar ze hebben een beperking. Ze houden geen rekening met de omstandigheden van morgen. Als de batterij ’s nachts volledig oplaadt en het de volgende dag zonnig wordt, dan zit je accu misschien al vol voordat je zonnepanelen hun piekproductie leveren. Ook weet de batterij niet of de stroomprijs op een bepaald moment juist heel hoog of laag is.
Dynamische prijzen
Steeds meer huishoudens stappen over op een dynamisch energiecontract. Bij zo’n contract verandert de stroomprijs ieder uur. Die prijzen worden een dag van tevoren vastgesteld op handelsplatformen zoals Nord Pool.
De hoogte van die prijzen hangt af van vraag en aanbod. Daarbij speelt het weer een grote rol. Als er veel wind wordt verwacht, dalen de prijzen. Schijnt de zon volop, dan zakken de prijzen in de middag. En als het juist bewolkt en windstil is, lopen de prijzen op.
Dat betekent dat er in die prijzen al veel voorspellende informatie verwerkt zit. Je handelt met een dynamisch contract dus indirect al op basis van weer en verwachting. In zekere zin zit daar al een soort kunstmatige intelligentie achter, maar dan op marktniveau: het platform berekent wat er gaat gebeuren en zet dat om in een prijs.
Wat deze prijzen níet doen, is rekening houden met jouw persoonlijke situatie. De prijs geldt voor iedereen, ongeacht of je een klein huishouden hebt met een batterij van 5 kWh, of een groot gezin met een elektrische auto. Daar zit precies de ruimte waar AI waarde toevoegt.
Hoe AI kan helpen bij dynamische energiecontracten
AI in een thuisbatterij gaat een stap verder dan simpelweg de uurprijzen volgen. Het combineert de marktinformatie met gegevens over jouw eigen huishouden. Denk aan:
- Hoeveel zonnepanelen je hebt en wat die waarschijnlijk gaan opwekken.
- Hoe groot je batterij is en hoeveel ruimte er nog beschikbaar is.
- Hoe je verbruik er normaal gesproken uitziet, bijvoorbeeld ’s avonds of in het weekend.
- Welke apparaten extra stroom vragen, zoals een warmtepomp of elektrische auto.
Door die gegevens te combineren, kan AI een strategie maken die specifiek voor jou werkt. Waar de markt zegt “vannacht is de prijs laag”, beslist jouw batterij misschien om niet volledig vol te laden, omdat de voorspelling aangeeft dat er morgen veel zon komt. Of hij kiest er juist voor om extra ruimte vrij te houden voor je avondverbruik, omdat dat vaak samenvalt met hoge prijzen.
Het resultaat is dat je batterij slimmer omgaat met de schommelingen van een dynamisch contract. Je profiteert niet alleen van de algemene marktprijzen, maar ook van een persoonlijke optimalisatie. Dat levert extra besparing op én zorgt dat je minder afhankelijk bent van dure momenten op het net.
Toekomstperspectief
AI en thuisbatterijen staan nog aan het begin van hun ontwikkeling. Vandaag de dag helpt AI vooral om beter in te spelen op dynamische prijzen en persoonlijke verbruiksprofielen. De komende jaren zullen batterijen waarschijnlijk steeds meer apparaten in huis meenemen in hun berekeningen, zoals warmtepompen, elektrische auto’s en boilers. Dat maakt het mogelijk om het hele huishouden slimmer aan te sturen.
Ook op grotere schaal kan AI een rol spelen. Als meerdere huishoudens hun batterijen slim inzetten, kunnen ze samen een virtuele energiecentrale vormen. Daarmee kunnen pieken op het net worden afgevlakt en kan er een vergoeding verdiend worden voor het leveren van flexibiliteit.
Het is belangrijk om realistisch te blijven. AI maakt een batterij niet plotseling gratis of oneindig efficiënt. Er blijven altijd grenzen, zoals de grootte van de accu, de hoeveelheid zon die je opwekt en de werkelijke prijsschommelingen op de markt. Wel zorgt AI dat je batterij zoveel mogelijk uit die omstandigheden haalt zonder dat jij daar steeds zelf naar hoeft te kijken.
Conclusie
Thuisbatterijen kunnen op verschillende manieren worden aangestuurd. Handmatig instellen of nul-op-de-meter werken, maar missen flexibiliteit. Dynamische prijzen voegen daar al een voorspellende laag aan toe, omdat weersverwachtingen en marktomstandigheden in de prijs verwerkt zijn. Toch houdt die prijs geen rekening met jouw persoonlijke situatie.
AI vult dat gat op. Door marktinformatie te combineren met jouw verbruik en productie, maakt AI de batterij slimmer en persoonlijker. Dat levert meer rendement op en bespaart je het gedoe van zelf steeds grafieken volgen. De toekomst ligt in batterijen die niet alleen reageren op de markt, maar ook vooruitdenken op basis van jouw huishouden.
