Geoptimaliseerd laden: hoe AI het maximale uit je thuisbatterij haalt
Er zijn verschillende manieren waarop je een thuisbatterij rendabel kunt maken. De gedachte dat een accu uitsluitend interessant is voor huishoudens met zonnepanelen is onjuist. Zo kun je een moderne thuisbatterij ook gebruiken om te handelen in dynamische stroomprijzen op de EPEX Spot- en onbalansmarkt. Hierbij zoekt slimme AI-gedreven software naar het beste moment van laden en ontladen. Hoe werkt geoptimaliseerd laden precies? Waarmee dien je rekening te houden, als je een thuisbatterij voor dit verdienmodel aanschaft? In dit artikel lees je er meer over.
Bij de aanschaf van een thuisbatterij kun je verschillende verdienmodellen met elkaar combineren. Zo kun je een overschot aan zonnestroom op de thuisbatterij laden en dit aanvullen met goedkope stroom van de EPEX Spot-markt.
Inhoudsopgave
Wat is geoptimaliseerd laden?
Onder het geoptimaliseerd laden van een thuisbatterij verstaan we het geautomatiseerd bepalen van de juiste mix van de zelfconsumptie van zonnestroom, de inkoop van goedkope stroom op de EPEX Spot-markt en, afhankelijk van de gekozen energieleverancier, deelname aan de onbalansmarkt. Je hoeft die mix niet zelf te bepalen, dat doet de software achter het systeem voor je. Men noemt dit ook wel het energie management systeem (EMS).
In de praktijk betekent geoptimaliseerd laden voor een huishouden met zonnepanelen dat de batterij wordt opgeladen met een overschot aan zonnestroom. Gemiddeld verhoogt dit de zelfconsumptie van 30 tot 60 à 70 procent. De capaciteit die onbenut blijft, wordt gevuld met goedkope stroom van de EPEX Spot– of onbalansmarkt. In de avond ontlaadt de accu, waardoor je minder of helemaal geen dure stroom van het net hoeft af te nemen.
Heb je geen zonnepanelen op het dak? In dat geval laadt de thuisbatterij op zodra de prijs op de EPEX Spot- of onbalansmarkt minimaal is. Zodra de prijs stijgt ontlaadt de accu.
10.000+ blije klanten
De grootste thuisbatterij webshop van Nederland
Wij zijn dé thuisbatterij specialist van Nederland. De afgelopen periode hebben wij duizenden mensen voorzien van een thuisaccu van 10 kWh. Van advies tot verkoop tot support: Thuisbatterij.nl zet graag haar kennis in om jou te helpen met energieopslag.
Colin vertelt meer over thuisbatterijen en energieopslag
Hoe werkt de AI achter geoptimaliseerd laden?
Het zoeken naar de ideale mix van de opslag van zonnestroom, goedkope stroom van de EPEX Spot-markt en stroom van de onbalansmarkt is meer dan het instellen van een paar schuifjes in een app. Fabrikanten gebruiken kunstmatige intelligentie om deze berekening voortdurend aan te passen op basis van je verbruikspatroon, de prijzen op de energiemarkt en bijvoorbeeld de weersverwachting.
Energieprijzen voorspellen (EPEX, onbalansmarkt)
Veel huishoudens zijn gewend dat hun energieprijs voor een vooraf gekozen periode vaststaat, of dat deze bij een variabel tarief niet meer dan enkele keren per jaar verandert. Het zorgt voor zekerheid en minimaliseert de risico’s, maar zorgt er ook voor dat je mogelijk een financieel voordeel misloopt. Hier is sinds enkele jaren een derde contract aan toegevoegd door verschillende energieleveranciers: het dynamische energiecontract.
Met een dynamisch energiecontract kun je inspelen op snel wisselende stroomprijzen. In het geval van de EPEX Spot-markt zijn deze prijzen een dag van tevoren bekend, waarbij ze ieder kwartier veranderen. De stroomprijs wordt bepaald tijdens een veiling. In het geval van de onbalansmarkt wijzigt de prijs realtime. Niet iedere energieleverancier ondersteunt handel in energie op deze markt.
Het gebruik van kunstmatige intelligentie door het EMS van je thuisbatterij helpt je op basis van deze data te bepalen wat het ideale moment van laden en ontladen is. Doordat de prijzen onder meer afhankelijk zijn van het weer, zal dat moment van dag tot dag verschillen. Vaak is de data van de EPEX Spot-markt bepalend, waarbij er extra energie wordt ingekocht als de prijs op de onbalansmarkt plots veel lager uitvalt door een onbalans op het net.
Weersverwachting en zonneopbrengst inschatten
Geoptimaliseerd laden draait niet alleen om de verwachte energietarieven. Het algoritme van je EMS kijkt ook naar de weersverwachting. Dit zegt immers iets over de opbrengst van je zonnepanelen. Des te meer zonnestroom er wordt opgewekt, des te minder stroom hoeft er van het net te worden afgenomen om de batterij volledig op te kunnen laden. Andersom zal er meer stroom worden ingekocht als er weinig zon verwacht wordt.
Jouw verbruikspatroon leren
Een derde bepalende factor in het bepalen van de optimale laad- en ontlaadstrategie voor je thuisbatterij is het verbruikspatroon van je huishouden. Verbruik je in de ochtend relatief veel stroom, dan moet het algoritme ervoor zorgen dat de accu op dat moment voldoende opgeladen is. Heb je een elektrische auto en een eigen laadpaal? In dat geval is het belangrijk dat de thuisbatterij in de namiddag over voldoende stroom beschikt. Het systeem past zich hierbij voortdurend aan naar jouw verbruikspatroon. Immers, dat patroon kan veranderen bij een gezinsuitbreiding, bij de aanschaf van een elektrische warmtepomp, tijdens een vakantie, enzovoorts.
Automatisch de optimale laad-/ontlaadstrategie kiezen
De combinatie van deze drie factoren helpt het EMS van je thuisbatterij de optimale laad- en ontlaadstrategie te bepalen. Vaak wordt een moderne thuisbatterij gecombineerd met een app, waarmee je de status van je thuisbatterij kunt volgen op je smartphone of tablet. Naast de mogelijkheid om het systeem geautomatiseerd een laad- en ontlaadstrategie te laten bepalen, kun je dit ook handmatig doen. Het resultaat zal vaak echter minder goed zijn.
Wat heb je nodig?
Om van start te kunnen gaan met het geoptimaliseerd laden van een thuisbatterij moet aan een aantal voorwaarden worden voldaan.
Slimme thuisbatterij met compatibele software
Zo heb je allereerst een slimme thuisbatterij met compatibele software nodig. Kies voor een thuisbatterij met een EMS dat actief verbinding maakt met data van de EPEX Spot- en onbalansmarkt. Daarbij moet de thuisbatterij verbonden worden met de P1-poort van je slimme meter in de meterkast. Bij de aanschaf van het systeem kun je direct een P1- of Ct-meter van de fabrikant bestellen. Kijk eens naar de producten van Thuisbatterij.nl, die geoptimaliseerd laden ondersteunen.
Dynamisch energiecontract
Naast een geschikte thuisbatterij heb je een dynamisch energiecontract nodig. Er zijn verschillende energieleveranciers die zowel een dynamisch contract, als mogelijkheden om te handelen op de EPEX Spot- en onbalansmarkt ondersteunen. Bekende voorbeelden daarvan zijn Frank Energie en Sunergy.
Houd er hierbij rekening mee dat de Autoriteit Consument & Markt (ACM) waarschuwt voor de risico’s van deze contracten: een leverancier kan vooraf niet inschatten wat je per jaar gaat betalen, en de prijzen kunnen oplopen tijdens piekuren als er geen sturing is. Niet voor niets is de combinatie met een slimme thuisbatterij essentieel.
Software-aanbieders (Bliq, HomeWizard, Zonneplan, Next Energy)
Een derde component is de software die voor de daadwerkelijke aansturing van de thuisbatterij zorgt. Er zijn verschillende partijen die dergelijke software aanbieden. Onderstaande tabel biedt je een overzicht van de mogelijkheden.
| Aanbieder | Services | Kosten |
|---|---|---|
|
Bliq
|
Powerflow software: zonnestroom laden, geoptimaliseerd laden, dynamisch handelen én onbalans handelen, configureerbaar in de app.
|
Vanaf ca. €1 per maand, oplopend tot ca. €7–€12 per maand afhankelijk van het gekozen pakket; maandelijks opzegbaar.
|
|
HomeWizard |
HomeWizard Energy+ software die slim laden mogelijk maakt. Het systeem houdt rekening met je verbruik, opbrengst aan zonnestroom, dynamische energietarieven en het weer.
|
Voor € 0,99 per maand of € 11,95 per jaar; op elk moment opzegbaar.
|
|
Zonneplan |
Zonneplan Powerplay-platform waarmee je continu geautomatiseerd beoordeelt of laden, ontladen of niets doen het meest rendabel is, inclusief mogelijkheid tot handel op de onbalansmarkt.
|
Gratis in combinatie met een Zonneplan energiecontract.
|
|
Next Energy
|
Slim laden-functie van Next Energy werkt op basis van de EPEX Spot-stroomprijzen. Zoekt op basis van prijzen en verbruik naar beste moment van laden en ontladen.
|
€5,99 per maand per aansluiting voor het dynamische energieplatform. De app is gratis te gebruiken.
|
Houd rekening met het feit dat het aanbod en de kosten van aanbieders regelmatig veranderen. Controleer daarom altijd het actuele aanbod bij de leveranciers zelf, of vraag onze specialisten naar de mogelijkheden.
Rekenvoorbeeld: geoptimaliseerd vs. enkel verdienmodel
Om concreter te maken wat het AI-geoptimaliseerd laden van een thuisbatterij aan financieel voordeel oplevert, zoomen we in op een rekenvoorbeeld. Houd er rekening mee dat de precieze besparing van tal van factoren (verbruik, weersomstandigheden, opbrengst van zonnepanelen, volatiliteit in energietarieven, etc.) afhankelijk is. Dit voorbeeld geeft slechts een indicatie. We gaan uit van een gemiddeld huishouden met een thuisbatterij van 10 kWh, een gemiddeld verbruik van 6,5 kWh per dag en een dynamisch energiecontract.
We rekenen hier met twee scenario’s:
- Een huishouden dat de thuisbatterij uitsluitend gebruikt om stroom in te kopen op de EPEX Spot-markt, op basis van het verbruikspatroon van een huishouden.
- Een huishouden dat de thuisbatterij gebruikt om deze AI-geoptimaliseerd op te laden, kijkend naar zowel de prijzen op de EPEX Spot-markt als de weersvoorspellingen en de prijzen op de onbalansmarkt.
| Situatieschets | Potentieel voordeel | |
|---|---|---|
|
Handelen op EPEX Spot-markt (vaste strategie)
|
Er is een vaste periode van laden gekozen, bijvoorbeeld van 02.00 tot 05.00 uur in de nacht. De batterij wordt overdag ontladen in de namiddag en avond.
|
€15 tot €25 euro per maand, uitgaande van een tarief van 0,20 euro/kWh in de nacht.
|
|
AI-geoptimaliseerd laden op EPEX Spot- en onbalansmarkt
|
Het systeem combineert de verwachte opbrengst aan zonnestroom, de EPEX Spot-tarieven, het verbruikspatroon en de prijzen op de onbalansmarkt met elkaar om de ideale momenten voor laden en ontladen te vinden. Laden kan hierbij op verschillende momenten op dezelfde dag voorkomen.
|
€40 tot €65 euro per maand, uitgaande van een wisselend tarief van 0,10 tot 0,25 euro/kWh gedurende de dag.
|
Het verschil tussen beide scenario’s zit in het feit dat je in het eerste scenario weliswaar enige zekerheid hebt over wat je aan energiekosten betaalt, de prijs per kWh is in de nacht immers relatief stabiel, maar ook dat je een lagere prijs misloopt. Het blok van laden valt zelden op het optimale moment van de dag.
Dit voorbeeld laat zien dat een thuisbatterij in combinatie met het geoptimaliseerd laden ervan ook interessant is voor huishoudens zonder zonnepanelen.
Slimmer beslissen begint hier
Achter elke thuisaccu zit een verhaal, techniek en slimme toepassing. Daarom helpen we je niet alleen met het maken van de juiste keuze, maar leggen we ook uit hoe alles werkt, wat de voordelen zijn en waar je op moet letten. Zo koop je niet alleen een thuisbatterij, maar maak je een doordachte investering.
Colin vertelt meer over energieopslag en thuisbatterijcapaciteiten
Voordelen en beperkingen
De keuze voor het geoptimaliseerd laden van je thuisbatterij biedt verschillende voordelen, maar kent ook een aantal aandachtspunten. Hieronder zetten we ze voor je uiteen.
Voordelen (hands-off, maximaal rendement, adaptief)
- Gebruiksgemak: met geoptimaliseerd laden hoef je de EPEX Spot-prijzen en prijzen op de onbalansmarkt niet zelf bij te houden. De software doet het werk voor je.
- Maximaal rendement: het combineren van verschillende verdienmodellen, zoals de opslag van zonnestroom en het inspelen op dynamische energietarieven, levert een maximaal rendement op. Dat heeft een positief effect op de terugverdientijd van je thuisbatterij.
- Adaptief: je speelt met de slimme software op je thuisbatterij voortdurend geautomatiseerd in op veranderingen. Denk aan veranderingen in het weer, in je verbruikspatroon of bijvoorbeeld in de opbrengst van je PV-installatie.
- Salderingsregeling: per 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Dit maakt geoptimaliseerd laden vanaf dat moment nog relevanter. Een overschot aan zonnestroom zelf opslaan en dit combineren met goedkope stroom van de EPEX Spot-markt levert je potentieel een forse kostenbesparing op.
Beperkingen (afhankelijkheid software, kosten abonnement)
- Software: om je thuisbatterij geoptimaliseerd op te kunnen laden heb je in sommige gevallen software van een externe partij nodig. Het kan lastig zijn om software te vinden die compatibel is met jouw thuisbatterij. Laat je hierover adviseren door een specialist van Thuisbatterij.nl.
- Kosten: de software van een externe partij is vaak niet gratis. Je betaalt er al snel een paar euro per maand voor. Dat gaat ten koste van het rendement dat je met geoptimaliseerd laden realiseert.
- Energieleveranciers: niet alle Nederlandse energieleveranciers ondersteunen handel op de EPEX Spot- en onbalansmarkt. Zeker handelen op de onbalansmarkt, vaak via een tussenpartij, kan maar bij enkele energieleveranciers. Heb je een contract dat nog enige tijd loopt? Zoek in dat geval vooraf uit welke mogelijkheden jouw energieleverancier biedt.
Veelgestelde vragen
Nee, het bijhouden van de energieprijzen en bijvoorbeeld weersverwachting doe je niet zelf. Dit doet slimme, AI-gedreven software op je thuisbatterij. Zo heb je hier zelf geen omkijken naar.
De kosten van de software die je nodig hebt om de thuisbatterij geoptimaliseerd op te kunnen laden, verschillen per aanbieder. Vaak gaat het om een paar euro per maand, terwijl de opbrengst op kan lopen tot enkele tientallen euro’s op maandelijkse basis.
Dat is niet objectief te zeggen, omdat het van verschillende factoren afhankelijk is. Denk aan het model thuisbatterij dat je hebt, de flexibiliteit die je wenst en de mogelijkheden die je energieleverancier momenteel biedt als je liever niet overstapt naar een andere partij.
Geoptimaliseerd laden van een thuisbatterij is ook interessant zonder zonnepanelen. In dit geval laad je de thuisbatterij op bij een minimale stroomprijs op de dag. Je ontlaadt het systeem zodra de prijs stijgt.
