🤩 Tijdelijke aanbieding: Marstek Venus E 3.0
Nederland kampt met een groeiend probleem, netcongestie. Het elektriciteitsnet is in zijn huidige vorm niet in staat om de energietransitie bij te houden, wat resulteert in lange wachtlijsten en in sommige gevallen zelfs een stop op het creëren van nieuwe of verzwaren van bestaande aansluitingen. Het maakt dat netcongestie niet langer een abstract begrip vormt, maar dagelijks merkbaar is voor bedrijven en steeds vaker ook huishoudens.
Onderdeel van de energietransitie is de investering in zonnestroom. In de afgelopen jaren werden Nederlandse woningen massaal van zonnepanelen voorzien. Op zonnige dagen leidt dit tot een piek in de opbrengst van zonnestroom, die niet goed verwerkt kan worden door de bestaande infrastructuur. Het leidt tot een onbalans op het net en daarmee tot een vergroot risico op stroomstoringen. Een thuisbatterij helpt je de zelfconsumptie te vergroten en daarmee het stroomnet te ontlasten. In dit artikel lees je er meer over.
Netcongestie wordt vaak omschreven als een file op het stroomnet. Vergelijk het met de Nederlandse wegen. Wanneer automobilisten aan het eind van de werkdag massaal terugkeren naar huis, leidt dit tot een te hoge belasting van het wegennet. De wegen zijn niet breed genoeg om de automobilisten op de toegestane snelheid door te kunnen laten rijden. Er ontstaat een file.
Dit gebeurt ook op het stroomnet, zowel aan de vraag- als aanbodzijde. Overdag wordt er relatief weinig stroom verbruikt, terwijl de opbrengst van het grote aantal PV-installaties hoog is. Het leidt tot een groter aanbod dan dat er vraag naar stroom is: filevorming. Andersom neemt het aanbod aan zonnestroom in de avond af, terwijl huishoudens hun elektrische auto massaal aan de laadpaal hangen. Of denk aan de warmtepomp die in de wintermaanden zorgt voor het verwarmen van woningen. In dit geval is de vraag groter dan het aanbod, met eveneens filevorming tot gevolg. Een dergelijke onbalans op het stroomnet zorgt, net als bij een file op het wegennet, in het ergste geval voor het stilvallen ervan.
Een vol stroomnet heeft impact op zowel bedrijven als particuliere huishoudens. Wanneer zij hun bestaande aansluiting in de meterkast willen verzwaren voor bijvoorbeeld de investering in een elektrische warmtepomp of laadpaal, is dit niet altijd mogelijk. Ze komen op een lange wachtlijst te staan.
Ook huishoudens die op zoek zijn naar een nieuwbouwwoning zullen steeds vaker geduld moeten hebben. In een groeiend aantal regio’s kunnen deze woningen niet zonder meer worden aangesloten op het stroomnet, waarmee nieuwbouwprojecten vertraging oplopen.
Het tegengaan van netcongestie begint bij het beperken van de piek in zowel de vraag naar, als het aanbod van stroom. Een thuisbatterij helpt je hierbij. Thuisaccu’s maken het mogelijk om pieken af te vlakken, ook wel peak shaving genoemd. Op momenten dat je zonnepanelen veel stroom opwekken, probeer je de zelfconsumptie van je huishouden te verhogen. Het deel van de opgewekte zonnestroom dat je niet direct verbruikt, sla je op de thuisbatterij op.
In de avond, wanneer zonnepanelen te weinig stroom opwekken, ontlaadt de thuisbatterij. Je verbruikt de eerder opgewekte zonnestroom. Op deze manier neemt de afhankelijkheid van het stroomnet af en stijgt de zelfconsumptie. Dat draagt niet alleen bij aan het tegengaan van netcongestie met een thuisbatterij. Ook financieel is het aantrekkelijk, met de afschaffing van de salderingsregeling.
Het geoptimaliseerd laden en ontladen van een accu is een belangrijk thuisbatterij verdienmodel. Er zijn meer opties. Ook zonder zonnepanelen kan het gebruik van een thuisbatterij bijdragen aan het tegengaan van netcongestie.
Thuisbatterijen worden steeds vaker gecombineerd met een dynamisch energiecontract. Dit maakt een accu ook zonder zonnepanelen interessant. Bij een dynamisch contract wijzigen de energietarieven ieder uur, of zelfs ieder kwartier. Op zonnige dagen is de energieprijs meer dan eens negatief geweest in de afgelopen jaren. Het maakt het aantrekkelijk om de thuisbatterij op te laden. Dit betekent overigens niet dat je gratis stroom verbruikt: denk aan de energiebelasting, kosten die je betaalt voor het onderhoud van het stroomnet, enzovoorts.
In de avond, wanneer de stroomprijs ver boven nul ligt, ontlaadt de batterij. Op deze manier verbruik je weinig dure stroom van het net en draag je tegelijkertijd bij aan het afvlakken van pieken. BIj een hoge piek in het aanbod neem je stroom af, terwijl je bij pieken in de vraag kiest voor het ontladen van je thuisbatterij.
Het verschilt per regio in Nederland in welke mate huishoudens de gevolgen van netcongestie ondervinden. Op de “Capaciteitskaart elektriciteitsnet” vind je terug hoe de actuele situatie in jouw regio is.
“Woon je in een regio met netcongestie? Dan kan een thuisbatterij helpen om opgewekte zonne-energie slimmer op te slaan en op een later moment zelf te gebruiken.”
Netcongestie is het gevolg van een bestaande infrastructuur die het tempo van de energietransitie niet kan bijhouden. Dit betekent dat er regelmatig sprake is van pieken in de vraag naar en het aanbod van stroom in Nederland.
Op landelijk niveau wordt hard gewerkt aan het verzwaren van de infrastructuur om netcongestie tegen te gaan. Huishoudens kunnen verduurzamende maatregelen zoals de investering in een elektrische warmtepomp of laadpaal uitstellen. Ook helpt het wanneer zij hun zelfconsumptie sterk verhogen, bijvoorbeeld door gebruik te maken van een thuisbatterij.
Wanneer je zonnepanelen meer opbrengen dan jouw huishouden verbruikt, dragen deze bij aan netcongestie. Je kunt een thuisbatterij laten plaatsen om het overschot aan opgewekte zonnestroom op te slaan voor een moment later op de dag. Netbeheerders kunnen maatregelen nemen, die maken dat de omvormer van je zonnepanelen het systeem automatisch uitschakelt bij een piek in de opbrengst. De zonnepanelen werken dan (tijdelijk) niet meer.
De netbeheerders zijn verantwoordelijk voor het beheer, onderhoud en de uitbreiding van het elektriciteitsnet. Zij kunnen echter niet als verantwoordelijke worden aangewezen voor netcongestie. Daar spelen zowel huishoudens als bedrijven een rol in. Ze leveren meer terug aan het net dan de infrastructuur momenteel kan verwerken. Tegelijkertijd verbruiken ze in de avond steeds meer stroom, wat voor krapte op het net zorgt.